Solanum lycopersicum (científico), Tomate (castellano), Tomato (english).

Substancias: hidratos de carbono (3%), proteínas (1%), graxas (0,2%), fibra (1.8%), vitaminas A (betacaroteno), C e ácido fólico, potasio, boro, flavonoides (quercetina, rutina), FOS (frutooligosacáridos), ácidos orgánicos (cítrico e málico). As variedades marela, verde e morada non posúen licopeno.

Propiedades: o licopeno é o carotenoide que lle dá a cor vermella. Ten un potente efecto antioxidante con virturdes preventivas contra as enfermidades cardiovasculares, diversos cancros e outras enfermidades dexenerativas. A súa riqueza en potasio e pobreza en sodio está indicada para hipertensas. Reduce o risco de padecer cancro de próstata, pulmón e estómago. O flavonoide antihistamínico quercetina e as sales minerais ácedas (citratos e malatos) favorecen a boa dixestión.

Aproveitamento: consumir variedades vermellas e maduras. Os tomates verdes apenas teñen licopeno. Asimílsase mellor se o cociñamos con algún tipo de aceite ou graxa.

Mitos: e falso que teña altos niveis de ácido oxálico.

Riscos: como solanácea ten a toxina natural solanina, un alcaloide tóxico, aínda que en menor proporción que a pataca, de aí a importancia de comelo ben maduro.

Apium graveolens (científico), Apio (castellano), Celery (english).

Substancias: proteínas (1,2%), hidratos de carbono (2,2%), fibra (2,4%), vitamina C, ácido fólico, sodio, potasio, calcio, cumarinas e furanocumarinas (psoraleno, bergapteno, xantotoxina, isopimpinelina), flavonoides (apiína), poliacetilenos, carotenoides.

Propiedades: case todos os fitoquímicos do apio (limoneno, cumarinas, ftalidos, poliacetilenos) disminúen o risco de certos cancros ao neutralizar substancias canceríxenas do medio ambiente ou do fume do tabaco (benzopireno, etc.); as vitaminas A, C e ácido fólico disminúen o risco de cancros nas mucosas (dixestivos, respiratorios, útero); reduce a tensión arterial alta. O seu consumo regular pode baixar a tensión arterial e o colesterol. Contén abundante potasio, que é diurético, e dilata os vasos renais e aumenta a cantidade de ouriños. Axuda a limpar o organismo das substancias tóxicas e tamén axuda a obter o máximo de enerxía dos alimentos inxeridos debido á súa riqueza en vitamina C, ácido fólico e minerais. Emprégase para reducir a presión arterial, previr arritmias e anxinas, baixar o ácido úrico e equilibrar o sistema hormonal feminino.

Aproveitamento: cocido ou cru. A variedade de apio verde ten máis vitaminas (carotenos, vitamina C e ácido fólico), porén todas as variedades de apio son ricas en fitoquímicos. Non debe presentar manchas e os talos deben cruxir.

Riscos: nin as persoas con trastornos renais nin as embarazadas deben consumir grandes cantidades de apio: a apiína pode irritar o epitelio dos cadrís e provocar contraccións no útero. Algunhas persoas son hipersensíbeis ás furanocumarinas do apio e poden ter reaccións alérxicas antes ou despois do exercicio ou despois de tomar o sol ou raios UVA.

 

 

Beta vulgaris var. cicla (científico), Acelga (castellano), Chard (english).

Substancias: hidratos de carbono (0,7%), proteínas (2%), graxas (0,3%), vitaminas A (betacaroteno), C, K e ácido fólico; minerais (1,7%): potasio, calcio e magnesio; luteína e flavonoides.

Propiedades: hortaliza laxante, axuda a previr o estrinximento; contribúe a manter a densidade ósea prevendo a osteoporose; interesante como preventiva de cancros relacionados con epitelios mucosos (dixestivos, respiratorios, vexiga urinaria, etc.).

Aproveitamento: o mellor dos nutrintes está nas follas verdes, as preferíbeis son as de talos e follas tenras e cores vivas; para evitar que se oscurezan ao cociñalas é aconsellábel lavalas antes en auga salgada ou cunhas pingas de limón; consumilas pronto, o máis frescas posíbel posto que cando as follas están pouco firmes, a vitamina C e o ácido fólico redúcense moito; a mellor forma de aproveitar os seus carotenos é comer acelgas cocidas en ola rápida e ao vapor ou en purés, así aumenta a súa absorción intestinal.

Non é certo: ten bastante calcio e ferro, mais estes minerais están unidos ao ácido oxálico en formas insolúbeis e pouco absorbíbeis polo intestino.
Risco: é rica en ácido oxálico, polo tanto as persoas con predisposición á formación de pedras de oxalato cálcico deben comela con moderación.

Allium Sativum (científico), Ajo (castellano), Garlic (english).

Substancias: hidratos de carbono (25%), proteínas (6%), graxas (0,1%), fibra (1,2%), vitaminas A, C, E, B, niacina, potasio, cinc, selenio, compostos axofrados (alicina, aliína, axoeno, garlicina, diversos disulfuros e trisulfuros alílicos, alilmercaptano, S-alilcisteína, compostos tiociánicos), fitohormonas, etc.

Propiedades: beneficioso sobre enfermidades cardiovasculares (infarto, ictus, etc.), o cancro e con propiedades antimicrobianas; ten un efecto redutor do colesterol; efectos antiagregante das plaquetas e fibrinolítica (antitrombose) debido á alicina e ao axoeno (disulfuros e trisulfuros) probabelmente producidos só co allo fresco cociñado; prevén o cancro de colon e estómago; o allo aumenta a capacidade do sistema inmunolóxico; efectos antimicrobianos e antiparasitarios; combate infeccións bacterianas, virais (gripe) e fúnxicas (cándida); combate a disentería amebiana e ten unha acción vermífuga expulsando os oxiuros (pequenos vermes brancos que infectan aos nenos).

Aproveitamento: é suficiente con tomar un dente de allo ou un e medio e cociñalo cru, cocido ou frío. Machucalo antes de cociñalo. As substancias beneficiosas do allo son volátiles e pérdense ao cociñalos.

Non é certo: que perda propiedades ao cocelo.

Riscos: a súa toxicidade é baixa; non usar allo medicinalmente en crianzas; a grandes doses reduce a actividade da tiroide; doses altas poden provocar anemia; non inxerir máis de 7-10 gramos diarios para un adulto; ten propiedades anticoagulantes.

zocarede

Rede Galega de consumo responsábel